Các biện pháp kỹ thuật phòng và trị bệnh cho cá nước ngọt


Hiện nay, đang trong thời điểm giao mùa, thời tiết diễn biến phức tạp, mưa nắng thất thường làm ảnh hưởng đến môi trường nước nuôi cá. Mặt khác việc sử dụng một lượng lớn thức ăn, thuốc thú y, hóa chất phục vụ quá trình nuôi không đúng theo hướng dẫn kỹ thuật là nguy cơ để dịch bệnh bùng phát. Mỗi khi cá trong ao, đầm bị bệnh, không thể chữa từng con mà phải chữa theo cả đàn nên rất tốn kém. Chính vì vậy, trong nuôi trồng thủy sản vấn đề phòng bệnh được đặt lên hàng đầu theo nguyên tắc “Phòng bệnh là chính, chữa bệnh khi cần thiết”. Để phòng và trị bệnh hiệu quả cho cá, Chi cục Chăn nuôi và Thú y Vĩnh Phúc hướng dẫn bà con các biện pháp phòng, trị một số bệnh như sau:

1. Phòng bệnh cho cá:

- Quản lý môi trường và kỹ thuật nuôi:

+ Thực hiện đúng các quy trình kỹ thuật sau mỗi vụ nuôi: Cần vét bớt bùn ao sau đó bón vôi với lượng (7 - 10kg/100m2), phơi đáy ao 1 - 2 tuần, nhằm diệt mầm bệnh và diệt tạp. Phân chuồng trước khi bón cho ao nuôi phải được ủ với vôi bột (1 - 2%) từ 30 - 40 ngày để diệt mầm bệnh.

+ Nước ao nuôi cá được lấy từ nguồn nước sạch, không bị nhiễm bẩn từ chất thải nông nghiệp, công nghiệp,… và phải được lọc qua lưới lọc để tránh cá tạp theo nguồn nước vào trong ao nuôi.

+ Chọn mua cá giống của các cơ sở sản xuất có uy tín, cá thả nuôi phải là cá khỏe mạnh, mật độ ương nuôi vừa phải, tỷ lệ ghép thích hợp để tận dụng hết nguồn thức ăn trong ao và tránh cho thức ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường nuôi.

+ Tránh gây xáo trộn trong đời sống cá (gây sốc) như: Thay đổi đột ngột các yếu tố môi trường (nhiệt độ, oxy hòa tan, pH…), làm xây sát cá trong quá trình đánh bắt, sang ao, lọc cá. Khi cá bị sốc sức đề kháng sẽ giảm, dễ bị các sinh vật gây bệnh tấn công. Thường xuyên quan sát hoạt động của cá nhằm phát hiện các hiện tượng bất thường để biện pháp xử lý kịp thời.

- Biện pháp sinh học: Là biện pháp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể cá, giúp cá có khả năng chống lại các yếu tố gây bệnh từ bên ngoài môi trường, để thực hiện phòng bệnh cho cá bằng biện pháp sinh học người nuôi cần thực hiện như sau:

+ Thả cá đúng mùa vụ, chọn giống tốt, không mang mầm bệnh, cá tương đối đều cỡ, màu sắc sáng đẹp, bơi lội nhanh nhẹn, phản ứng nhanh, không bị dị hình, trầy xước, nên mua giống ở những nơi có uy tín và được chứng nhận kiểm dịch của cơ quan chuyên môn.

+ Cho cá ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, nhất là giai đoạn cá còn nhỏ phải đặc biệt lưu ý khi chuyển tính ăn.

+ Cho cá ăn theo phương pháp "4 định": Định chất lượng thức ăn (thức ăn phải tươi, sạch sẽ, thành phần dinh dưỡng thích hợp); Định số lượng thức ăn (dựa vào trọng lượng cá nuôi để tính lượng thức ăn); Định vị trí cho ăn (cho cá ăn một nơi cố định để cá có thói quen đến ăn tập trung tại một điểm nhất định); Định thời gian cho ăn (thức ăn được chia đều làm 2 lần cho cá ăn vào lúc sáng 6 - 7 giờ và chiều 17 - 18 giờ).

- Biện pháp dùng thuốc và hóa chất để phòng bệnh:

+ Dụng cụ phục vụ nuôi cá nên dùng riêng biệt từng ao, nếu thiếu thì sau khi sử dụng xong phải có biện pháp cọ rửa, khử trùng trước khi sử dụng cho ao khác (dụng cụ đánh bắt bằng gỗ, quần áo khi lội ao phải dùng dung dịch TCCA 20 g/m3 hoặc thuốc tím KMnO4 10 - 12 g/m3 để ngâm ít nhất 1 giờ và rửa sạch mới dùng).

+ Đầu mùa dịch bệnh hoặc cá chớm bệnh có thể dùng phương pháp treo túi thuốc trong ao để phòng bệnh cho cá (treo túi vôi 2 - 4 kg/túi tại các điểm cho ăn, bổ sung thêm vitamin C và khoáng chất vào thức ăn  để tăng cường sức đề kháng cho cá).

+ Cá giống mua về cần phải được tắm khử trùng bằng muối ăn với liều lượng 1 kg muối/100 lít nước trong 10 - 15 phút trước khi thả xuống ao, lồng nuôi.

2. Trị bệnh cho cá:

Trong quá trình nuôi cá thường gặp một số loại bệnh như sau:

- Bệnh nấm thủy mi do một số giống nấm như: Leptolegnia, Achlya... gây ra. Khi mắc bệnh, trên da cá lúc đầu có các vùng trắng xám, đó là các sợi nấm nhỏ mềm, sau đó nấm phát triển thành các búi trắng như bông. Để trị bệnh này có thể dùng Methylen 2 - 3g/m3, KMnO4 1 - 2g/m3 và lặp lại 2 lần/tuần.

- Hội chứng lở loét của cá do nấm phát triển len lỏi ăn sâu vào trong thịt cá, hoặc do vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng gây ra. Khi mắc bệnh, trên thân cá có các vết lở loét ăn rất sâu vào cơ thể và gây cho cá chết hàng loạt. Để trị bệnh này người nuôi dùng vôi bón với liều lượng 4 - 5 kg cho 100 m3 nước ao.

- Bệnh trùng bánh xe do trùng bánh xe thuộc giống trichodina, tripartiella gây ra. Khi bị bệnh cá bơi lội không định hướng, nổi từng đàn trên mặt nước, da màu xám, cá ngứa ngáy, gầy yếu, trên thân có nhiều nhớt màu trắng đục, mang bạc trắng, sau đó chết. Tất cả các loại cá đều dễ mắc bệnh này, thường mắc vào mùa xuân và thu. Để trị bệnh, người nuôi nếu có điều kiện nên thay toàn bộ nước trong ao, đồng thời khử trùng nước thay, tắm cá trong dung dịch Formalin 200 - 300 mg/m3 nước trong vòng 30 - 45 phút.

Trên đây là các biện pháp phòng bệnh hữu hiệu và trị một số bệnh cho cá nuôi, rất mong bà con nuôi trồng thủy sản áp dụng để đảm bảo đàn cá nuôi luôn khỏe mạnh, sinh trưởng và phát triển tốt góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm./.

Ngày đăng: 28/09/2018 Tác giả: Nguyễn Thị Hậu - Chi cục Chăn nuôi và Thú y - Số lần được xem: 234

Dịch bệnh, BVTV


ĐƠN VỊ THUỘC CƠ SỞ


Liên kết website