Hướng dẫn một số biện pháp phòng và trị bệnh tổng hợp cho cá nuôi


Vĩnh Phúc được đánh giá là một trong những địa phương có tiềm năng phát triển thuỷ sản với diện tích mặt nước nuôi, trồng thủy sản khoảng gần 7.000 ha, tập trung ở các huyện như Vĩnh Tường, Yên Lạc, Bình Xuyên, Lập Thạch, Sông Lô.

Trong những năm qua, nhờ thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất, nhiều hộ dân đã thay đổi tập quán nuôi trồng thủy sản từ quảng canh sang bán thâm canh và thâm canh; mạnh dạn đầu tư đưa các giống mới vào sản xuất; áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật về con giống, về thức ăn, chăm sóc, quản lý và phòng, chống dịch bệnh.

Tuy nhiên, trên thực tế kỹ thuật nuôi cá thâm canh của nhiều hộ dân còn hạn chế, chưa nắm rõ về quy trình kỹ thuật, chỉ chú trọng đến khâu xử lý sự cố trong quá trình nuôi mà ít quan tâm đến phòng bệnh ngay từ đầu nên cá thường mắc nhiều loại bệnh. Là động vật thủy sản sống trong môi trường nước nên vấn đề phòng bệnh không giống như gia súc, gia cầm trên cạn. Mỗi khi cá trong ao bị bệnh, không thể chữa từng con mà phải chữa theo cả đàn nên việc dùng thuốc rất tốn kém. Do đó, trong nuôi trồng thuỷ sản vấn đề phòng bệnh luôn được đặt lên hàng đầu theo nguyên tắc “Phòng bệnh là chính, chữa bệnh khi cần thiết”. Cá chỉ bị bệnh khi 3 yếu tố kết hợp đồng thời xảy ra là: Mầm bệnh (virut, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng...); Môi trường nước (ô nhiễm) và sức khoẻ, sức đề kháng cá yếu (giống không tốt, dinh dưỡng kém…).

Để chủ động phòng, chống dịch bệnh, đảm bảo an toàn và giảm thiểu thiệt hại thấp nhất trong nuôi cá thâm canh. Kỹ sư Đường Viết Thu, Chi cục Chăn nuôi & Thú y hướng dẫn bà con thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, trị bệnh tổng hợp cho cá nuôi như sau:

Biện pháp thứ nhất: Làm sạch môi trường nước và ao nuôi.

- Ao nuôi phải phù hợp với điều kiện phòng bệnh cho cá.

+ Chọn đối tượng nuôi phù hợp, chất lượng nước phải sạch, không bị ô nhiễm bởi các nguồn thải của nước sinh hoạt, các nhà máy công nghiệp.

+ Ao nuôi đủ độ sâu để ổn định môi trường, tránh sự biến đổi đột ngột các yếu tố môi trường dẫn đến gây sốc nhiệt, không thuận lợi cho sự phát triển của cá nuôi; Nếu nhiệt độ vượt quá giới hạn cho phép có thể dẫn đến cá chết thậm chí chết hàng loạt.

+ Dọn ao trước mỗi vụ nuôi bao gồm: Tháo cạn nước, nạo vét bùn dưới đáy, dọn sạch cỏ rác, tu sửa lại bờ mương máng, phơi khô đáy ao trong 1-2 tuần để tiêu diệt tác nhân gây bệnh tồn tại trong lớp bùn. Dùng vôi bột CaO hay vôi tôi Ca(OH)2 để sát trùng, khử trùng, diệt tạp và nâng cao pH trong ao nuôi. Nếu nuôi bằng lồng bè, cần rửa sạch và sát trùng lồng bè trước mỗi vụ nuôi.

- Chống ô nhiễm hữu cơ xảy ra trong ao nuôi.

+ Lượng chất thải hữu cơ tồn đọng quá cao sẽ gây ra hiện tượng ô nhiễm hữu cơ, có thể dẫn đến hiện tượng tảo nở hoa, các chỉ số CO2, H2S, pH biến động theo ngày đêm lớn, gây sốc cho cá nuôi và cũng tạo điều kiện cho các vi sinh vật là tác nhân gây bệnh có điều kiện bùng phát. Các chất hữu cơ có trong nước có thể tồn tại ở 3 dạng khác nhau: Chất hữu cơ hòa tan, chất hữu cơ lơ lửng và chất hữu cơ lắng tụ.

+ Biện pháp làm giảm chất hữu cơ, kìm hãm sự phát triển của tảo đáy và ổn định tảo phù du trong ao nuôi bằng cách: Phải vét sạch chất thải dưới đáy ao sau mỗi vụ nuôi, quản lý chặt chẽ lượng thức ăn, tránh dư thừa thức ăn trong ao nuôi; Phơi nắng đáy ao để diệt bào tử của tảo đáy, tạo môi trường thuận lợi để tảo phù du phát triển; dùng vôi để ổn định pH, độ cứng, độ kiềm; thường xuyên dùng chế phẩm vi sinh có thể ổn định tảo và giảm chất hữu cơ trong ao; Chú ý hạn chế dùng kháng sinh và hóa dược, bởi nếu dùng thường xuyên, thuốc có thể tiêu diệt hệ vi sinh vật có lợi ở đáy ao, giảm quá trình chuyển hóa của lượng chất hữu cơ lơ lửng và lắng tụ ở đáy ao.

Môi trường nước và ao nuôi luôn luôn được làm sạch

Biện pháp thứ hai: Tăng sức đề kháng cho cá.

- Chọn mua cá giống có nguồn gốc rõ ràng, không mang mầm bệnh và có sức đề kháng cao. Trong quá trình ương nuôi cần bảo đảm đầy đủ thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần thức ăn như: Các vitamin, chất khoáng, các axit béo không no,...

- Mật độ nuôi phù hợp, thức ăn đảm bảo vệ sinh thú y, chất lượng phù hợp với từng đối tượng, từng giai đoạn phát triển của động vật thủy sản.

- Cho cá ăn theo phương pháp 4 định: Định số lượng thức ăn, định chất lượng thức ăn, định thời gian cho ăn, định vị trí cho ăn để nuôi đạt được năng suất cao.

- Quản lý môi trường nuôi thích hợp và ổn định, tránh nguy cơ gây sốc cho cá nuôi do các yếu tố môi trường tác động, thường xuyên theo dõi hoạt động của cá để kịp thời phát hiện bệnh và xử lý kịp thời, không cho bệnh phát triển và kéo dài, đồng thời quan sát biến đổi của nước, bổ sung nguồn nước mới đảm bảo oxy và hạn chế chất độc.

Biện pháp thứ ba: Tiêu diệt nguồn gốc gây bệnh cho cá.

- Khử trùng cơ thể cá: Cá giống trước khi thả vào ao nuôi phải được tắm bằng nước muối ăn (NaCl) với nồng độ 2 - 4 % trong thời gian 5 - 10 phút.

- Khử trùng thức ăn và nơi cá đến ăn: Không nên dùng cá, tôm, cua nhỏ đã bị chết làm thức ăn vì có thể bị cảm nhiễm nhiều loại tác nhân gây bệnh. Các loại thức ăn tổng hợp và tự chế biến cần được bảo quản tốt, tránh mốc và nhiễm khuẩn vì các thức ăn bị mốc có thể sản sinh ra một loại độc tố gây hoại tử gan tụy của cá. Thức ăn thừa phải vớt bỏ, thường xuyên khử trùng địa điểm cho cá ăn.

- Khử trùng dụng cụ: Sinh vật gây bệnh có thể theo dụng cụ lây lan từ ao bị bệnh sang ao không bị bệnh. Vì vậy dụng cụ nuôi nên dùng riêng biệt từng ao.

- Dùng thuốc phòng ngừa trước mùa phát triển bệnh: (Các loại bệnh trên cá phát triển mạnh vào mùa xuân, đầu hè).

+ Với những ao nuôi cá trắm cỏ, cần cho cá trắm cỏ ăn thuốc KN-04-12 do Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản I sản xuất hoặc thuốc Tiên Đắc để phòng bệnh đốm đỏ, xuất huyết.

+ Trong quá trình nuôi cần bón vôi định kỳ 2 tuần/lần với liều lượng 2,0 - 3,0 kg vôi bột/100 m3 ao bằng cách hoà vôi bột vào nước rồi té đều khắp mặt ao. Nếu nuôi lồng thì cần phải treo túi vôi thường xuyên với liều lượng 2,0 - 4,0 kg vôi bột/túi.

+ Kiểm tra ao thường xuyên, nhất là các đợt mưa lớn hoặc thay đổi thời tiết (nắng, mưa, nhiệt độ thay đổi) nhằm phát hiện sớm và xử lý bệnh kịp thời, không để phát triển lây lan thành dịch.

Hy vọng rằng, với những kiến thức về một số biện pháp kỹ thuật phòng và trị bệnh cho cá nuôi, được bà con nông dân áp dụng trong nuôi trồng thủy sản, sẽ góp phần đem lại hiệu quả kinh tế và nâng cao thu nhập cho các hộ nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh./.

Ngày đăng: 13/08/2019 Tác giả: Hồng Đức - Số lần được xem: 79

Dịch bệnh, BVTV


ĐƠN VỊ THUỘC CƠ SỞ


Liên kết website