Xây dựng nông thôn mới không thể thiếu vai trò của các Hợp tác xã


Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, các hợp tác xã có vai trò hết sức quan trọng, không chỉ nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn trong thời kỳ hội nhập. Vai trò của các hợp tác xã trong sự nghiệp xây dựng nông thôn mới đã được thể chế hóa trong văn bản của Chính phủ, cụ thể như sau:

Tại Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020 quy định: Xã nông thôn mới phải có:“Hợp tác xã hoạt động theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012” “có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững” – Tiêu chí số 13: Phát triển sản xuất.

Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 230 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, theo kết quả điều tra, đánh giá của Chi cục Phát triển nông thôn chỉ có khoảng 60 hợp tác xã hoạt động hiệu quả, số hợp tác xã còn lại hoạt động chưa hiệu quả hoặc đã ngừng hoạt động.

Thực hiện các chính sách của Trung ương và của tỉnh về việc đẩy mạnh đổi mới, tổ chức sắp xếp lại hoạt động của các hợp tác xã, những năm qua nhiều hợp tác xã trên địa bàn tỉnh đã tích cực chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi, giúp các thành viên hợp tác xã nâng cao tinh thần tự chủ, có sự gắn kết chặt chẽ trong tổ chức sản xuất để tạo nên những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, có năng suất, chất lượng cao, từng bước xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương. Những đơn vị điển hình trong xây dựng hợp tác xã kiểu mới trên địa bàn tỉnh như: Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý, xã Phú Xuân (Bình Xuyên), hợp tác xã rau an toàn Vĩnh Phúc, hợp tác xã rau an toàn Vân Hội Xanh, hợp tác xã rau an toàn Visa, hợp tác xã chăn nuôi bò sữa Tam Đảo, hợp tác xã nấm Tam Đảo,…

Tìm hiểu quá trình chuyển đổi tại hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý cho thấy: Đây là một hợp tác xã được thành lập từ thời bao cấp, trải qua 3 lần chuyển đổi hoạt động theo Luật, đội ngũ Ban lãnh đạo hợp tác xã đã phát huy tối đa sự năng động, nhạy bén với cơ chế thị trường đã tiến hành xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh mới cho hợp tác xã. Từ chỗ chỉ làm những dịch vụ công truyền thống như: Tu sửa đường giao thông nội đồng, bảo vệ đồng ruộng, đến nay, HTX Nhân Lý đã mở rộng thêm nhiều khâu dịch vụ khác như: Dịch vụ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp, dịch vụ bảo vệ môi trường. Đặc biệt từ năm 2018, hợp tác xã đã áp dụng mô hình dịch vụ cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa, trong đó hợp tác xã nhận thực hiện dịch vụ đồng bộ từ khâu làm đất, làm mạ, cấy và gặt điều này đã giúp giảm giá thành sản xuất, giải phóng sức lao động góp phần đem lại lợi nhuận cho HTX và các thành viên. Được sự hỗ trợ của UBND huyện Bình Xuyên, sự đồng ý của UBND tỉnh Vĩnh Phúc, hợp tác xã Nhân Lý đang tích cực hoàn thiện thủ tục đăng ký nhãn hiệu “Gạo ngon Phú Xuân”. Đây là yếu tố quan trọng để sản phẩm của hợp tác xã nâng cao vị thế, mở rộng thị trường tạo nên giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Bên cạnh những hợp tác xã giàu truyền thống như hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý, hiện nay trên địa bàn tỉnh có nhiều hợp tác xã mới thành lập nhưng cũng đã gặt hái được thành quả tích cực, HTX rau an toàn Visa (xã Đại Tự, huyện Yên Lạc) là một trong những điển hình đó.

Đi vào sản xuất tháng 9/2017 với 2 mặt hàng trái vụ là rau muống và mùng tơi, sau 2 tháng, 100% sản phẩm rau của HTX đã xuất bán đơn hàng đầu tiên cho Công ty TNHH đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp VinEco (Tập đoàn Vingroup).Từ 3ha sản xuất ban đầu tại xã Đại Tự, đến nay, HTX đã liên kết và là đầu mối tiêu thụ nông sản được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP của các hộ nông dân ở các tỉnh, thành phố như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Sơn La, Nghệ An, Phú Thọ, Tuyên Quang...với diện tích hơn 700ha. Bình quân mỗi ngày, HTX cung ứng hơn 7 tấn rau, củ, quả các loại cho thị trường, trong đó 1,5-2 tấn rau cho hệ thống siêu thị Vinmart, cửa hàng thực phẩm sạch, Công ty TNHH Welstory Việt Nam, Công ty TNHH Foseca Việt Nam.

Để đáp ứng yêu cầu khắt khe của các doanh nghiệp thu mua, Ban lãnh đạo hợp tác xã đã phải xây dựng phương án tổ chức sản xuất, kinh doanh và kiểm soát chất lượng sản phẩm hết sức chặt chẽ để vừa đảm bảo cung cấp đủ nguồn hàng theo hợp động, vừa đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm của sản phẩm. Làm được điều này đòi hỏi đòi hỏi đội ngũ lãnh đạo hợp tác xã phải hết sức năng động, có kiến thức cả về kỹ thuật nông nghiệp và quản trị kinh doanh.

Cán bộ Chi cục QLCL Nông lâm sản và Thủy sản giám sát hoạt động sơ chế rau tại HTX rau an toàn Visa (Ảnh: Nguyễn Cường)

Khác với các hợp tác xã sản xuất rau an toàn, hợp tác xã chăn nuôi bò sữa Tam Đảo lại chọn giải pháp áp dụng công nghệ chế biến sâu là chiến lược phát triển của đơn vị mình. Chị Kim Thị Tân, Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi bò sữa Tam Đảo cho biết, khi mới thành lập, hợp tác xã tổ chức thu mua sữa và cung cấp sữa cho Công ty cổ phần sữa Đà Lạt và sau một thời gian, Công ty cổ phần sữa Đà Lạt không nhận thu mua sữa. Nhận thấy đầu ra không ổn định, hợp tác xã đã chủ động liên kết với người chăn nuôi bò sữa ở huyện Tam Đảo chuyển hướng sang chế biến các sản phẩm từ sữa bò nhằm giúp bà con nông dân chủ động về đầu ra. Theo đó, hợp tác xã đã mạnh dạn chuyển từ sữa tươi nguyên liệu sang tự sản xuất, chế biến sữa bò thành các sản phẩm sữa chua, sữa chua nếp cẩm, sữa chua uống, sữa thanh trùng, bánh sữa…

 Đến nay, các sản phẩm mang thương hiệu bò sữa Tam Đảo tiêu thụ rộng khắp ở Vĩnh Phúc, Hà Nội, Tuyên Quang, Hải Phòng… Tất cả các sản phẩm của hợp tác xã bò sữa Tam Đảo đều đủ điều kiện công bố sản phẩm và đã được Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh cấp Giấy chứng nhận là cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trong thu mua, bảo quản sữa tươi nguyên liệu và chế biến các sản phẩm từ sữa.

Thực tiễn xây dựng nông thôn mới thời gian qua cho thấy, kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX, nếu phát triển đúng hướng, sẽ là một yếu tố và động lực cơ bản góp phần tạo nền tảng để thúc đẩy quá trình xây dựng NTM. Các HTX nông nghiệp đã phát huy được vai trò tập hợp, vận động, thay đổi cách nghĩ, cách làm cho bà con nông dân, ứng dụng có hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sản xuất và nhất là đã thực hiện tốt việc liên doanh, liên kết, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản.

Tuy nhiên, phần lớn hợp tác xã trên địa bàn tỉnh vẫn gặp phải không ít khó khăn do năng lực quản lý, điều hành của cán bộ Ban quản trị hợp tác xã còn hạn chế, hầu hết tuổi cao, chưa qua đào tạo nên thiếu năng động và nhạy bén với cơ chế thị trường. Cơ sở vật chất, nguồn vốn hoạt động của các hợp tác xã còn khó khăn, quy mô hoạt động nhỏ; nhiều hợp tác xã chuyển từ mô hình cũ sang mô hình mới hoạt động còn lúng túng, hoạt động mang tính thời vụ, không có phương án, kế hoạch phát triển dài hạn…

Để các HTX nông nghiệp thực sự phát triển bền vững, mang lại lợi ích thiết thực cho khu vực kinh tế nông thôn góp phần vào công cuộc xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn tỉnh cần có chiến lược và giải pháp tổng thể, trong đó, tập trung đẩy mạnh tuyên truyền tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của cấp ủy đảng, chính quyền và người dân coi phát triển HTX là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị; rà soát, xây dựng và ban hành các cơ chế chính sách hỗ trợ các HTX tháo gỡ khó khăn đẩy mạnh phát triển sản xuất; nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với HTX; đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ quản lý HTX; phát huy tốt vai trò của thành viên HTX trong tổ chức sản xuất, liên kết giữa các thành viên với thành viên, thành viên với HTX. Đồng thời, tích cực hỗ trợ các HTX trong hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm tạo sự ổn định trong khâu tiêu thụ nông sản./.

Ngày đăng: 11/11/2020 Tác giả: (Nguyễn Cường – Chi cục QLCL Nông lâm sản và Thủy sản) - Số lần được xem: 30

Phát triển nông thôn

Hướng dẫn kỹ thuật sản xuất rau hữu cơ Hướng dẫn phòng chống sâu keo mùa thu trên cây ngô
Xem tất cả »

ĐƠN VỊ THUỘC CƠ SỞ


Liên kết website