Trồng cây dược liệu dưới tán rừng mở ra hướng phát triển kinh tế mới đem lại hiệu quả cao


Thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo có diện tích nằm giáp danh với khu vực của vườn Quốc gia Tam Đảo với phần lớn diện tích đất nông nghiệp là đồi, rừng nên có hệ thực vật phong phú, trong đó có nhiều loại thực vật gỗ và lâm sản ngoài gỗ là những loại cây dược liệu quý hiếm có trong tự nhiên. Nhận thấy lợi thế về đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng, một số hộ dân đã tận dụng những tán cây của rừng lim để trồng những cây dược liệu quý như Trà Hoa Vàng, Ba kích, Cát sâm...Việc đầu tư phát triển kinh tế theo mô hình này không chỉ mở ra cho người dân có thể phát triển kinh tế vươn lên làm giàu cho gia đình mà còn góp phần bảo tồn, phát triển các loại cây dược liệu quý cũng như bảo vệ và phát triển rừng.

Mô hình trồng 1,5 ha cây Trà hoa vàng dưới tán rừng lim của anh Lăng Văn Dũng

tổ dân phố Đồng Lính, thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo

Hiện nay trên địa bàn tỉnh có nhiều loài dược liệu khác nhau, trong đó có các loại cây thuốc quý như: Trà hoa vàng, ba kích, cát sâm, tam thất, hoàng đằng, cẩu tích,… Đặc biệt, Vĩnh Phúc có Vườn quốc gia Tam Đảo là kho tài nguyên quý giá, có nhiều loài cây thuốc quý hiếm là nguồn dược liệu hữu ích, trong đó cây Trà hoa vàng được người dân trồng phân bố tại các xã nằm theo dãy núi Tam Đảo. Cây Trà hoa vàngcó tên khoa học là Camellia Crysantha, trong hoa của nó có chứa tới 400 thành phần dinh dưỡng trong tự nhiên, trong đó có nhiều vitamin, khoáng chấtnhư: B1, B2, C và E cùng các nguyên tố vi lượng lượng khác như: Selen, Gecmani, Kẽm, Kali có lợi cho sức khỏe con người vàphòng chống rối loạn chuyển hóa chức năng, giảm 35% Cholesterol trong huyết thanh, điều hòa lưu lượng máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch, thúc đẩy bài tiết Insulin, kích hoạt các Enzyme. Trong lá và hoa của trà hoa vàng có chứa rất nhiều hoạt chất chống oxi hóa cho nên nó có tác dụng rất lớn trong việc chống lão hóa,làm đẹp da, kéo dài tuổi xuân. Kiểm soát sự sinh trưởng của các khối u tới 33,8%, có công dụng trongviệc điều trị ung thư, nên dược liệu này ngày càng được nhiều người biết đến và sử dụng.

Tuy nhiên do quá trình khai thác trong tự nhiên một cách tận diệt nên nguồn dược liệu ngày càng suy giảm, khiến nhiều loại cây thuốc quý đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng thì việc đưa cây dược liệu vào trồng trong môi trường rừng, chiếm một vị trí quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển cây dược liệu. Trước nhu cầu lớn của thị trường về nguồn nguyên liệu sản xuất các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên ngày một gia tăng, thì mô hình phát triển trồng dược liệu dưới tán rừng trên địa bàn thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo sẽ giúp giải quyết được nhiều việc làm, đem lại hiệu quả kinh tế cao, nâng mức sống nông hộ; gia tăng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội trên địa bàn phát triển.

Được sự giới thiệu của cán bộ phụ trách nông nghiệp thị trấn, Chúng tôi đến thăm mô hình trồng cây Trà hoa vàng dưới tán rừng của gia đình anh Lăng Văn Dũng, ở tổ dân phố Đồng Lính,thị trấn Đại Đình. Khu vườn rộng khoảng 1,5 ha của gia đình anh nằm trong khu rừng lim xanh cổ thụ. Đến nơi, chúng tôi thấy khu vườn được đầu tư quy mô, bài bản với những luống cây Trà hoa vàng thẳng hàng, đang vươn những mầm sống mãnh liệt dưới những cây lim cổ thụ, với hệ thống tưới nước tự động cho hơn 10.000 cây trà hoa vàng và 500 cây mít hạt trồng được 5 tháng đang sinh trưởng, phát triển tốt. Chúng tôi thực sự khâm phục ý chí, mạnh dạn, quyết tâm làm giàu trên mảnh đất quê hương của người đàn ông này.

500 cây mít anh Dũng trồng để tạo bóng mát cho cây Trà hoa vàng

Những năm trước đây, diện tích đất rừng của gia đình anh Dũng rất rộng nhưng chỉ chuyên trồng cây Dứa và bạch đàn nên thu nhập thấp, bấp bênh. Kể từ khi cây Trà hoa vàng được nhiều người dân trong thị trấn như tổ dân phố Sơn Đình, Đồng Hội, Lõng Sâu, Giáp Giang….và các xã Tam Quan, Đạo Trù, Hồ Sơn, Minh Quang trồng và phát triển rộng rãi mang hiệu quả kinh tế cho người dân, anh đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng cây Trà hoa vàng để tăng thu nhập cho gia đình. Anh Dũng cho biết: Khoảng những năm 2014, khi thấy thương lái tìm kiếm thu mua một số loại cây thảo dược trong rừng, trong đó có cây Chè rừng (hay còn gọi Trà hoa vàng) với giá rất cao. Thấy lợi nhuận kinh tế, nhiều người dân trong xã, huyện đã đổ vào rừng tìm kiếm,cây chè được người dân đào cả rễ, lấy lá và hoa đem bán. Biết đây là loại cây trồng quý, có giá trị nên anh Dũng đã thu mua lại những cây hoa trà của bà con vào rừng đào mang về, trồng giữ lại những cây quý này tại vườn của nhà để bảo vệ nguồn giống, với hy vọng sau này có thể trồng rồi nhân rộng ra.

Anh Dũng đang chăm sóc những cây Trà hoa vàng đã trồng được 5 tháng 

Trải qua nhiều năm, anh Dũng nhận thấy cây trà hoa vàng là cây dược liệu quý, rất phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của địa phương và đem lại hiệu quả kinh tế cho người trồng. Cuối năm 2021, anh Lăng Văn Dũng đã mạnh dạn bỏ vốn đầu tư cải tạo hơn 1,5 ha đồi rừng trồng dứa hiệu quả thấp sang trồng gần 10.000 gốc cây Trà hoa vàng. Anh Dũng cho biết thêm: Ban đầu tôi cũng do dự và lo lắng lắm vì cây trà hoa vàng chỉ mới được người dân trồng tại vườn, những vùng đất bằng phẳng điều kiện chăm sóc tốt, mà tôi lại trồng cây trên vùng đất rừng và dốc. Nhưng tôi nghĩ rằng, tại sao một số nơi khác có điều kiện tương tự lại trồng được, người khác có thể làm được mà mình lại không thể, trong khi đó môi trường rừng là điều kiện thích hợp để cho cây hoa trà sinh trưởng, phát triển. Do đó, anh đã quyết tâm tìm tòi học hỏi, thông tin kỹ thuật trồng, chăm sóc cây trà hoa vàng trên mạng, anh cũng đi thăm quan, học tập các vườn trồng cây trà hoa vàng tại địa phương và các vùng lân cận. Anh quyết định chọn trồng cây trà là những cây được nhân giống bằng cách dâm hom. Do đây là giống cây sống trong tự nhiên dưới tán cây rừng, ưa bóng mát, nên ngoài cây được che bởi cây lim cổ thụ anh còn trồng 500 cây mít, để quá trình phát triển tạo bóng mát cho cây trà và đồng thời san gạt tạo bể chứa nước gần 100 khối nước với nguồn nước lấy từ suối trên núi xuống, đầu tư lắp đặt hệ thống tưới nước phun sương để tạo độ ẩm trong không khí, giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt.

Nhận thấy hiệu quả của việc trồng cây trà hoa vàng dưới tán rừng lim, bởi lẽ, so với các loại cây trồng khác thì công chăm sóc cây trà không vất vả, chỉ cần tưới nước tạo độ ẩm và làm cỏ thường xuyên. Nói về cách trồng và chăm sóc cây trà hoa vàng, anh Dũng chia sẻ: Cây trà hoa vàng hoàn toàn không khó trồng nhưng để đạt tỷ lệ sống cao và cây sinh trưởng phát triển tốt phải lưu ý làm tốt các khâu từ chọn giống, làm đất cho tới chăm sóc. Cây giống đủ tiêu chuẩn đem trồng phải khỏe mạnh, xanh tốt, không sâu bệnh, không cụt ngọn, bộ rễ phát triển đầy đủ và còn nguyên bầu. Làm đất, đào hố, bón lót phân trước khi trồng, sử dụng phân chuồng hoai mục. Vì đây là cây dược liệu được sinh trưởng và phát triển trong tự nhiên nên không ưa sử dụng bất cứ loại phân hóa học nào, việc chăm sóc chỉ cần bón phân hữu cơ chế biến từ mùn cưa, lá cây, chất thải gia súc và tạo độ ẩm thích hợp cho cây phát triển.

Nói về hiệu quả kinh tế của mô hình, anh Dũng cho biết: Để một cây trà hoa vàng cho thu hoạch ổn định thì phải trồng khoảng từ 5-7 năm. Trung bình mỗi vụ, 1 gốc trà cho khoảng 1 kg hoa, nụ tươi, không kể lá mà cây trồng càng lâu năm thì hoa càng nhiều. Với giá bán của 1kg hoa khô trên thị trường là 13 -15 triệu đồng/kg và lá khô khoảng 0,2 triệu/kg thì mỗi 1 ha cho người trồng nguồn thu nhập ổn định sau chi phí khoảng 1 tỷ đồng/ha, chưa kể đến nguồn thu từ cây ăn quả trồng tạo bóng mát. Trải qua việc giải bài toán về hiệu quả đầu tư của việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng đem lại, anh Dũng đang đầu tư mở rộng trồng thêm 2 ha cây Ba kích trên diện tích đất rừng của gia đình. hiện nay, anh đang nhân giống hơn 40.000 cây ba kích và chuẩn bị san gạt mặt bằng.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, trên địa bàn các huyện Tam Đảo, Tam Dương, Sông Lô, Bình Xuyên và thành phố Phúc Yên cómột số mô hình phát triển trồng dược liệu dưới tán rừng như: Trà hoa vàng, Ba kích, Khôi nhung, đinh lăng, cà gai leo, ích mẫu, ngũ gia bì, bình vôi, đỗ trọng, hà thủ ô đỏ, cây mây nếp, nghệ... với diện tích gần 200 ha. Hiệu quả từ các mô hình mang lại đã giải quyết được nhiều việc làm, đem lại hiệu quả kinh tế cao, nâng mức sống nông hộ và xây dựng nông thôn mới, góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất Nông - lâm - thủy sản của tỉnh trong giai đoạn 2016-2020.

Hiện nay, một số sản phẩm đã xây dựng và được công nhận sản phẩm OCOP như: Trà hoa vàng 4 sao năm 2019; Trà túi lọc Trà hoa vàng Tam Đảo 3 sao năm 2019….Tuy nhiên, mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng chủ yếu trồng rải rác và manh mún, mang tính tự phát, chưa mang tính bền vững, thiếu quy hoạch, chủ yếu được trồng xen canh trên đất đồi rừng, đất vườn nên chưa được tập trung đầu tư chăm sóc đồng bộ, do vậy năng suất còn thấp, chưa khai thác hết hiệu quả kinh tế do dược liệu mang lại, chưa có sự kết nối giữa sản xuất và thị trường.

Để bảo vệ, phát triển rừng và triển khai chương trình khuyến nông từ 2021 năm 2025, Vĩnh Phúc quy hoạch hình thành vùng sản xuất cây dược liệu, trồng xen ghép dưới tán rừng khoảng 378 ha trên địa bàn 4 huyện, thành phố gồm: Phúc Yên, Sông Lô, Lập Thạch, Tam Đảo. Trong đó, để phát triển trồng cây dược liệu dưới tán rừng cần thực hiện các giải pháp như đẩy mạnh công tác tuyên truyền về lợi ích, hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường về trồng cây dược liệu dưới tán rừng. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân trên địa bàn trồng luân canh cây rừng bằng các giống cây có năng suất, chất lượng cao góp phần nâng cao năng suất, giá trị rừng trồng và phù hợp với vùng sinh thái của địa phương. Tạo môi trường và chính sách khuyến khích để thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực trồng, chăm sóc, bảo vệ và phát triển cây dược liệu dưới tán rừng. Tạo điều kiện thuận lợi trong việc giao đất, thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các tổ chức, cộng đồng dân cư và hộ gia đình để người dân và các doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển kinh tế dưới tán rừng bền vững. Đồng thời, thu hút các doanh nghiệp đầu tư xây dựng các nhà máy sơ chế, chế biến dược liệu và hình thành các cơ sở thu mua, sơ chế và bảo quản dược liệu tại các địa bàn phát triển vùng trồng dược liệu tập trung. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân nghiên cứu và chuyển giao khoa học, kỹ thuật trong phát triển dược liệu.

Việc phát triển thành công bước đầu của mô hình trồng cây Trà hoa vàng và đang triển khai trồng cây Ba kích dưới tán rừng của anh Lăng Văn Dũng, tổ dân phố Đồng Lính, thị trấn Đại Đình, không chỉ góp phần mở rộng diện tích cây dược liệu nói chung và cây trà hoa vàng, cây ba kích nói riêng, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nhiều hộ nông dân địa phương thoát nghèo, vươn lên làm giàu, góp phần bảo tồn những loại thuốc quý trong tự nhiên, vừa tận dụng được không gian dưới tán rừng. Điều này khẳng định việc phát triển dược liệu theo hướng cung cấp sản phẩm hàng hóa là một hướng đi đúng để khai thác bền vững tài nguyên rừng, vừa góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vừa là giải pháp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu góp phần góp phần duy trì ổn định tỷ lệ độ che phủ rừng 25% theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đề ra cho giai đoạn 2021-2025./.

Ngày đăng: 18/04/2022 Tác giả: Hồng Đức - Số lần được xem: 34

Tin sản xuất

Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc nho hạt đen trong điều kiện khí hậu tỉnh Vĩnh Phúc Triển khai tháng hành động vì ATTP năm 2022 Quy trình an toàn sinh học cho phương thức nuôi chuồng hở để phòng chống bệnh dịch tả lợn châu phi Hiệu quả kinh tế từ mô hình chăn nuôi gia súc tập trung Nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng nước sạch trên địa bàn huyện Lập Thạch
Xem tất cả »

ĐƠN VỊ THUỘC CƠ SỞ


Liên kết website